LOGOPEDA - ZSP Wińsko

Szukaj
Idź do spisu treści

Menu główne

LOGOPEDA

DLA RODZICÓW

mgr Anna Kuczera - Neurologopeda



GODZINY   PRACY   LOGOPEDY

Dzień tygodnia

Godziny pracy

Poniedziałek

9.30 – 14.30

Wtorek

8.00 – 9.00
9.30 – 13.30

Środa

8.00 – 9.00

Czwartek

8.00 – 9.00
9.30 – 14.30

Piątek

8.00 – 9.00
9.30 – 10.30



Etapy rozwoju mowy dziecka


         
Rozwój mowy dziecka od narodzin do siódmego roku życia dzielimy na cztery okresy:

  • okres melodii

  • wyrazu

  • zdania

  • swoistej mowy dziecięcej


Okres melodii (od urodzenia do pierwszego roku życia)
         Początkowo dziecko komunikuje się z otoczeniem za pomocą krzyku, po którym można rozpoznać jego potrzeby.
Około 7-8 miesiąca życia zaczyna reagować na mowę, doskonale rozróżnia melodię mowy (na podniesiony ton reaguje płaczem, a na mowę cichą, pieszczotliwą uśmiechem).     
Około 10 miesiąca życia pojawiają się echolalie. W okresie tym dziecko zaczyna przejawiać tendencję do powtarzania własnych i zasłyszanych słów.
Około 12 miesiąca życia zaczyna rozumieć co do niego mówimy, reaguje na swoje imię, jest w stanie zrozumieć więcej niż samo potrafi powiedzieć, pojawiają się pierwsze wyrazy wypowiadane ze zrozumieniem.
         Rozwój mowy w okresie melodii postępuje zazwyczaj równolegle z rozwojem fizycznym
    - fazie głużenia odpowiada umiejętność unoszenia głowy
    - gaworzeniu - umiejętność siadania
    - pierwszym wyrazom - pozycja pionowa, stawanie na nóżki.

Okres wyrazu (od pierwszego do drugiego roku życia)
         Maluch rozumie o wiele więcej słów, wyrażeń i zdań, niż jest w stanie samodzielnie wypowiedzieć. W słowniku dziecka pojawiają się:

  • samogłoski: a, u, i, e

  • spółgłoski: p, b, m, t, d, n, ś, ć czasem: ź, dź

  • onomatopeje: mu, chał-chał, miał

  • wyrazy: mama, tata, papa, papu, baba.


Okres zdania (od drugiego do trzeciego roku życia)   
         Między 2 a 3 rokiem życia następuje rozkwit mowy dziecka. Zaczyna budować zdania, początkowo są to zdania proste, złożone z dwóch, trzech wyrazów. Pierwsze zdania są twierdzące, a następnie pojawiają się zdania pytające i rozkazujące. Dziecko używa przede wszystkim rzeczowników, nie potrafi jeszcze wypowiadać poprawnie wszystkich głosek (głoska trudna zastępowana jest łatwiejszą). Dziecko słyszy błędnie wypowiedziane słowa i poprawia je. Świadczy to o różnicowaniu słuchowym prawidłowej, jak i nieprawidłowej wymowy słów. Na tym etapie mowa jest zrozumiała nie tylko dla najbliższych, ale także dla otoczenia. W tym okresie wypowiada prawidłowo spółgłoski: p, b, m, f, w, k, g, h, t, d, n, l oraz samogłoski ustne: a, o, u, e, y, i, a czasem nosowe: ą, ę. Pod konie tego okresu pojawia się: s, z, c, dz, które wcześniej było zastępowane przez: ś, ź, ć, dź.

Okres swoistej mowy dziecka (od trzeciego do siódmego roku życia)
         Dziecko trzyletnie potrafi porozumieć się z otoczeniem, jego mowa jest już w pewnym stopniu ukształtowana, jednak jej rozwój odbywa się w dalszym ciągu i często pojawiają się błędy.  Powinno już wymawiać wszystkie samogłoski ustne i nosowe, spółgłoski: p, b, m, f, w, ś, ź, ć, dź, ń, k, g, h, t, t, d, n, l, ł, j. Pojawiają się również głoski takie jak: s, z, c, dz. Dziecko umie wypowiadać większość z tych głosek poprawnie w izolacji, a w mowie potocznej zastępuje je głoskami łatwiejszymi, zmiękcza głoski: s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż na głoski: ś, ź, ć, dź.
         Najczęstsze błędy językowe pojawiające się u trzylatków, które mogą utrzymywać się do 5 roku życia, to:

  • opuszczanie sylaby początkowej lub końcowej (zupa pomidorowa = zupa midolowa, lokomotywa - komotywa)

  • przestawianie głosek w wyrazie (ławka = wałka)

  • tworzenie nowych wyrazów (zadzwonić + telefonować = zatelefonić, żelazko = prasowaczka, oparcie krzesła = opieranka)

  • głoska r może być wymawiana jako j lub l

  • zamiast f występuje często ch i odwrotnie.

         Dziecko czteroletnie

  • utrwalają się głoski s, z, c, dz (dziecko nie powinno ich zamieniać na ich zmiękczone odpowiedniki ś, ż, ć, dź)

  • głoski sz, ż, cz, dż może wymieniać na s, z, c, dz

  • pojawia się głoska r (jej brak nie powinien jeszcze niepokoić)

  • może pojawić się tzw. hiperpoprawność związana z opanowaniem nowych, trudnych głosek np. zastępowanie głosek s, z, c, dz, przez sz, ż, cz, dż - np.: sztół, czukierek.

         Mowa dziecka pięcioletniego powinna być zrozumiała, a wypowiedzi wielozdaniowe:

  • potrafi już bezbłędnie powtórzyć sz, ż, cz, dż (w mowie potocznej mogą wciąż być zastępowane przez s, z, c, dz)

  • głoska r powinna być już wymawiana

  • wypowiedzi uwzględniają kolejność zdarzeń i zależności przyczynowo – skutkowe i są zwykle poprawne gramatycznie

  • potrafi wyjaśnić znaczenie słów, opisać cechy przedmiotów i możliwość ich zastosowania

  • chętnie poprawia innych i samego siebie, szukając prawidłowego brzmienia wyrazu.

         Dziecko sześcioletnie powinno już:

  • prawidłowo wymawiać wszystkie głoski (nawet te najtrudniejsze: sz, ż, cz, dż oraz r)

  • umieć porównywać (odnajdywać różnice i podobieństwa)

  • klasyfikować przedmioty pod względem wielkości, kształtu, koloru, ciężaru, funkcji użytkowej

  • dokonywać analizy i syntezy słuchowej wyrazów o prostej budowie fonetycznej  

  • wyodrębniać głoski na początku, końcu i w środku wyrazu

  • samodzielnie wymyślać wyrazy rozpoczynające się na daną głoskę

  • wyklaskiwać ilość sylab w wyrazie

  • określać położenie przedmiotu względem otoczenia (nad, pod, obok, między, wewnątrz)

  • określać kierunek (do tyłu, na wprost, w bok).

    Dziecko siedmioletnie ma utrwaloną poprawną wymowę wszystkich głosek oraz opanowaną technikę mówienia.

         Należy pamiętać, że każde dziecko rozwija się we własnym, swoistym tempie   i niewielkie opóźnienia rozwoju mowy nie powinnybyć powodem do niepokoju. Stopień rozwoju mowy w danym momencie zależy od różnych czynników do najważniejszych należą:psychofizyczny rozwój dziecka oraz wpływ środowiska. Opóźnienia w pojawianiu się poszczególnych stadiów rozwoju mowy nie powinny przekraczać 6miesięcy, jeżeli któryś z etapów rozwoju mowy opóźnia się, koniecznie skonsultuj się z logopedą.


 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego